Passend onderwijs van A tot Z

Op deze pagina vindt u, in alfabetische volgorde, uitleg bij veelgebruikte termen op het gebied van passend onderwijs. Staat de informatie die u zoekt er niet bij? Kijk dan op de websites van OCO (speciaal voor Amsterdamse ouders), Passendonderwijs.nl of het Steunpunt Passend Onderwijs, of neem contact met ons op.

Basisondersteuning
De scholen van het Samenwerkingsverband VO Amsterdam-Diemen hebben samen afgesproken welke ondersteuning iedere school in elk geval moet bieden. Dat noemen we de Amsterdamse basisondersteuning. Al onze scholen bieden hun leerlingen ondersteuning op een aantal gebieden, zoals faalangst, leerachterstanden, slechthorendheid en dyslexie. Klik hier voor een volledige lijst.

Begeleider passend onderwijs
Iedere school heeft een begeleider passend onderwijs (BPO). Deze is er om leerlingen en docenten extra te begeleiden. Welke taken de begeleider passend onderwijs precies heeft, kan per school verschillen. De begeleider passend onderwijs werkt nauw samen met de zorgcoördinator, de ouder- en kindadviseur en andere professionals van het Ouder- en Kindteam, zoals de jeugdpsycholoog, de jeugdarts en de jeugdverpleegkundige. .

Bovenschoolse trajecten
Sommige leerlingen hebben tijdelijk behoefte aan opvang buiten hun eigen school. Bijvoorbeeld op een onderwijsvoorziening met kleine klassen of met veel persoonlijke begeleiding. Voor deze leerlingen zijn er de bovenschoolse trajecten, zoals het Transferium, School Time-Out Project (STOP) en School2Care. Hier kunnen leerlingen tijdelijk terecht, totdat ze weer terug kunnen naar het reguliere onderwijs. Voor de meeste van deze trajecten verloopt de aanmelding via het OnderwijsSchakelLoket. Meer informatie over aanmelding en de verschillende trajecten is hier te vinden.

Cluster 1
Cluster 1 van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) is bedoeld voor blinde en slechtziende leerlingen. De scholen van cluster 1 zijn geen onderdeel van het Samenwerkingsverband. Meer informatie

Cluster 2
Cluster 2 van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) is bedoeld voor kinderen met een communicatieve beperking (gehoor-, taal- en/of spraakproblemen).  De scholen van cluster 2 zijn geen onderdeel van het Samenwerkingsverband. Meer informatie

Cluster 3
Cluster 3 van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) is bedoeld voor langdurig zieke en gehandicapte leerlingen. De scholen van cluster 3 zijn onderdeel van het Samenwerkingsverband. Om te worden toegelaten tot een van deze scholen heeft een leerling een toelaatbaarheidsverklaring nodig. Meer informatie

Cluster 4
Cluster 4 van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) is bedoeld voor leerlingen met ernstige psychische stoornissen en ernstige gedragsproblemen. De scholen van cluster 4 zijn onderdeel van het Samenwerkingsverband. Om te worden toegelaten tot een van deze scholen heeft een leerling een toelaatbaarheidsverklaring nodig. Meer informatie

Kernprocedure
Tijdens hun schoolcarrière stappen leerlingen over van de ene naar de andere school: van de basisschool naar het voortgezet onderwijs, en (een deel van de leerlingen) van het voortgezet onderwijs naar het mbo. De scholen en de gemeente hebben afspraken gemaakt over de regels die daarbij horen. Deze afspraken zijn vastgelegd in de Kernprocedures. In Kernprocedure 1 staan de afspraken over de overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. Kernprocedure 2 gaat over de overstap van voortgezet onderwijs naar mbo.

Leerwegondersteunend onderwijs
Voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben om een vmbo-diploma te kunnen halen, is er het leerwegondersteunend onderwijs (Lwoo). Sommige scholen hebben aparte klassen voor leerlingen van leerwegondersteunend onderwijs. Op andere scholen zitten deze leerlingen in een reguliere vmbo-klas en krijgen ze extra individuele ondersteuning. Om voor leerwegondersteunend onderwijs in aanmerking te komen heeft een leerling een zogenoemde Aanwijzing Lwoo nodig van het Samenwerkingsverband. Deze wordt aangevraagd door de school.

Ondersteuningsplan
Ieder samenwerkingsverband stelt een Ondersteuningsplan op. Daar staat in welke afspraken de scholen samen hebben gemaakt over de invulling van passend onderwijs in de regio. Bijvoorbeeld over het niveau van de basisondersteuning en de organisatie van het samenwerkingsverband. Meer informatie over het Ondersteuningsplan van het Samenwerkingsverband VO Amsterdam-Diemen is hier te vinden.

Ondersteuningsplanraad
De Ondersteuningsplanraad (OPR) is de medezeggenschapsraad van het Samenwerkingsverband. Heeft u ideeën of kritische opmerkingen over passend onderwijs in Amsterdam, dan kunt u daarmee bij de Ondersteuningsplanraad terecht. De raad bestaat uit zestien leden die via verkiezingen zijn benoemd: acht vertegenwoordigers van scholen, vier ouders en vier leerlingen. Klik hier voor meer informatie en contactgegevens.

OnderwijsSchakelLoket
Sommige leerlingen hebben moeite de juiste school te vinden, of hebben behoefte aan een speciaal onderwijstraject met extra zorg en begeleiding. Voor deze leerlingen bestaat in Amsterdam het OnderwijsSchakelLoket (OSL), dat onderdeel is van het Samenwerkingsverband. Het OnderwijsSchakelLoket spant zich in om ervoor te zorgen dat leerlingen die dreigen uit te vallen toch op de juiste plaats in het onderwijs terechtkomen. De consulenten van het OnderwijsSchakelLoket zijn dagelijks telefonisch bereikbaar. Klik hier voor meer informatie en contactgegevens.

Ontwikkelingsperspectiefplan
Heeft uw kind extra ondersteuning nodig? Dan stelt de school in overleg met u een ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) op. Dat is het plan waarin staat welke ontwikkelingsmogelijkheden uw kind heeft, welke doelen er worden gesteld en wat er aan ondersteuning nodig is om deze doelen te bereiken. Het ontwikkelingsperspectiefplan wordt opgesteld binnen zes weken nadat uw kind is toegelaten tot de school. Daarna wordt de extra ondersteuning in gang gezet. Ieder jaar bespreekt de school samen met u hoe uw kind zich ontwikkelt. Meer informatie

Ouder- en kindadviseur
Alle Amsterdamse scholen hebben een ouder- en kindadviseur. U kunt bij hem of haar terecht met vragen en zorgen over het opvoeden en opgroeien van uw kind (bijvoorbeeld bij eet- of slaapproblemen, gezondheidsvragen of pubergedrag). De ouder- en kindadviseur signaleert problemen, haalt de benodigde expertise de school in, of verwijst zo nodig door naar een deskundige. Hij of zij werkt als vooruitgeschoven post vanuit het Ouder- en Kindteam in de wijk. De ouder- en kindadviseur is op vaste tijden op school aanwezig voor ouders en leerlingen, werkt samen met de zorgcoördinator en sluit aan bij het Zorgadviesteam. Hij of zij is ook bereikbaar in de wijk en kan op huisbezoek komen. 

Ouder- en Kindteam
Iedere wijk in Amsterdam heeft een Ouder- en Kindteam . Dat is een team van ouder- en kindadviseurs, jeugdverpleegkundigen, jeugdartsen, jeugdpsychologen en assistenten. De Ouder- en Kindteams werken in opdracht van de Gemeente Amsterdam. Kijk voor meer informatie op de website van Ouder- en Kindteams Amsterdam. In dit informatieblad kunt u lezen hoe de Ouder- en Kindteams op de scholen werken.

Passend onderwijs
Passend onderwijs is de manier waarop onderwijs aan kinderen die extra ondersteuning nodig hebben wordt georganiseerd.  Het idee achter passend onderwijs is dat alle leerlingen een onderwijsplek moeten krijgen die past bij hun mogelijkheden. Ook als ze daarbij extra ondersteuning nodig hebben, zoals extra begeleiding op school, medische hulp, aangepast lesmateriaal of onderwijs op een speciale school. Scholen hebben daarbij zorgplicht. Kijk voor meer informatie over passend onderwijs op www.passendonderwijs.nl.

Praktijkonderwijs
Praktijkonderwijs (Pro) is er voor leerlingen die wel een vak kunnen leren, maar voor wie ook met extra hulp het vmbo te zwaar is. Deze vorm van onderwijs bestaat uit aangepast theoretisch onderwijs, persoonlijkheidsvorming en het aanleren van sociale vaardigheden. Om voor praktijkonderwijs in aanmerking te komen heeft een leerling een toelaatbaarheidsverklaring nodig van het Samenwerkingsverband. Deze wordt aangevraagd door de school. Meer informatie

Samenwerkingsverband
Om ervoor te kunnen zorgen dat er voor iedere leerling een passende onderwijsplek is, werken reguliere en speciale scholen samen in regionale samenwerkingsverbanden. Deze samenwerkingsverbanden krijgen geld van de Rijksoverheid om te zorgen voor extra ondersteuning. Dat geld verdelen ze over de scholen en andere voorzieningen. Het ‘rugzakje’, waarbij scholen extra financiering kregen voor individuele leerlingen, bestaat dus niet meer. Meer informatie over het Samenwerkingsverband VO Amsterdam-Diemen is hier te vinden. Kijk voor meer informatie over samenwerkingsverbanden in het algemeen op www.passendonderwijs.nl.

Schoolondersteuningsprofiel
Iedere school heeft een schoolondersteuningsprofiel (SOP). Daarin wordt vastgelegd welke ondersteuning de school biedt en hoe deze georganiseerd is. Er staat ook in welke extra ondersteuning de school kan bieden, bovenop de basisondersteuning. Een school kan bijvoorbeeld gespecialiseerd zijn in het werken met hoogbegaafde leerlingen, of extra expertise hebben op het gebied van op autisme lijkende problemen. Scholen zetten het schoolondersteuningsprofiel in hun schoolgids.

Schoolwisselaars
Sommige leerlingen stappen tijdens hun middelbare schooltijd over naar een andere school. Deze leerlingen noemen we schoolwisselaars. Meer informatie over de bijbehorende procedure is hier te vinden. Dreigt de overstap mis te gaan of kan uw kind geen geschikte school vinden? Dan kan het OnderwijsSchakelLoket bemiddelen. Zo helpen we voorkomen dat uw kind thuis komt te zitten.

Thuiszitters
Leerlingen die om welke reden dan ook langdurig niet naar school gaan, noemen we thuiszitters. Het Samenwerkingsverband doet er alles aan om te voorkomen dat kinderen thuis komen te zitten. Heeft u moeite met het vinden van de juiste school voor uw kind, neemt u dan contact op met het OnderwijsSchakelLoket. Dan kunnen we samen met u naar een oplossing zoeken.

Toelaatbaarheidsverklaring
Om naar een school voor cluster 3 of 4 van het voortgezet speciaal onderwijs of naar het praktijkonderwijs te kunnen, hebben leerlingen een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) nodig. De huidige school of de ouder vraagt de toelaatbaarheidsverklaring aan bij het OnderwijsSchakelLoket. Vervolgens beoordeelt de ToelatingsAdviesCommissie de aanvraag, op basis van inhoudelijke toetsing. Als blijkt dat de leerling in aanmerking komt voor het voortgezet speciaal onderwijs wordt een toelaatbaarheidsverklaring afgegeven. Meer informatie

ToelatingsAdviesCommissie
Om naar een school voor cluster 3 of 4 van het voortgezet speciaal onderwijs te kunnen, hebben leerlingen een toelaatbaarheidsverklaring nodig. De ToelatingsAdviesCommissie (TAC) beoordeelt of de leerling daarvoor in aanmerking komt en adviseert de directeur van het Samenwerkingsverband. Meer informatie over de manier waarop de ToelatingsAdviesCommissie beoordeelt is hier te vinden.

Voortgezet speciaal onderwijs
Sommige leerlingen hebben meer ondersteuning nodig dan het reguliere onderwijs kan bieden. Voor deze leerlingen bestaan er scholen voor voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Het voortgezet speciaal onderwijs is onderverdeeld in vier clusters: cluster 1 is voor blinde en slechtziende leerlingen, cluster 2 voor leerlingen met gehoor-, taal- en/of spraakproblemen, cluster 3 voor gehandicapte en langdurig zieke leerlingen, en cluster 4 voor leerlingen met ernstige psychische stoornissen en ernstige gedragsproblemen. Cluster 3 en 4 zijn onderdeel van het Samenwerkingsverband. Om naar een school uit een van deze clusters te kunnen, heeft een leerling een toelaatbaarheidsverklaring nodig.

Zorgadviesteam
Soms heeft een leerling meer ondersteuning nodig dan de school zelf kan bieden. In zulke gevallen kan de school, in overleg met de ouders, het Zorgadviesteam (ZAT) inschakelen. Dit team bestaat uit de zorgcoördinator van de school, de jeugdarts, de leerplichtambenaar en de ouder- en kindadviseur. Het Zorgadviesteam bespreekt de situatie en beoordeelt welke extra begeleiding de leerling nodig heeft. Soms kan het Zorgadviesteam zelf hulp bieden, in andere gevallen verwijst het de leerling door naar specialistische jeugdhulp of bovenschoolse voorzieningen.

Zorgplicht
Scholen hebben zorgplicht. Dat betekent dat zij ervoor moeten zorgen dat iedere leerling die bij hen staat ingeschreven of zich aanmeldt een passend onderwijsaanbod krijgt. De school moet dus eerst onderzoeken wat uw kind aan ondersteuning nodig heeft. Kan de school deze ondersteuning zelf niet bieden, dan gaat de school samen met u en uw kind op zoek naar een passende onderwijsplek.
 

Terug naar het overzicht