Dit doen we met Hoogbegaafde leerlingen

Alle scholen in Amsterdam werken aan goed onderwijs, ondersteuning en begeleiding aan hoogbegaafde leerlingen, als onderdeel van de basisondersteuning. In een onderzoek, uitgevoerd door het Samenwerkingsverband, laten scholen weten dat zij deze basisondersteuning nog onvoldoende kunnen aanbieden.

Scholen hebben een grote behoefte om de deskundigheid op dit gebied te vergroten. Het Samenwerkingsverband heeft daarom hoogbegaafdheid opgenomen in het Ondersteuningsplan 2019 – 2023. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen kende het Samenwerkingsverband een subsidie toe voor het vierjarig project 'Hoogbegaafde leerlingen in primair en voortgezet onderwijs'. Op diverse onderdelen werken de Samenwerkingsverbanden voor primair en voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen dan ook nauw samen.

Aandacht voor hoogbegaafde leerlingen behoort in Amsterdam in het voortgezet onderwijs tot de basisondersteuning, in alle typen onderwijs, ook in het vmbo en het voortgezet speciaal onderwijs. Om hoogbegaafde leerlingen beter te signaleren, diagnosticeren en begeleiden in het voortgezet onderwijs wil het Samenwerkingsverband de deskundigheid van hoogbegaafdheid op de scholen vergroten. Daartoe werkt het Samenwerkingsverband nauw samen met scholen voor voortgezet onderwijs.

Zelf als school een project starten?

Het Samenwerkingsverband ondersteunt scholen die projecten op dit gebied willen starten. Door middel van een projectplan kunt u bij ons middelen voor een dergelijk project aanvragen. We komen graag bij u op school langs voor een oriënterend gesprek.

>> Ga naar het Format aanvraag middelen hoogbegaafdheid


Acht activiteiten die de expertise over hoogbegaafdheid in scholen voor voortgezet onderwijs vergroten

Het Samenwerkingsverband voert in 2020 acht activiteiten uit om meer en beter passend onderwijs te realiseren voor hoogbegaafde leerlingen in het voortgezet onderwijs, en in het primair onderwijs.

  1. Op zes Amsterdamse scholen ondersteunt het Samenwerkingsverband op dit moment projecten op het gebied van hoogbegaafdheid. Zie Projectgroep 'Begaafde leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs'. Doel van de projecten is netwerkvorming en kennisdeling.
  2. Wilt u hoogbegaafde leerlingen beter begeleiden? Het Samenwerkingsverband en Novilo/VO op Niveau bieden docenten een breed pakket scholingsmodules aan om hoogbegaafdheid te signaleren en om passend onderwijs voor die leerlingen in de scholen te organiseren. Eind 2020 zullen ongeveer 150 docenten beter toegerust zijn op de begeleiding van hoogbegaafde leerlingen.
    >> Lees meer over de modules
  3. Wordt u expert hoogbegaafdheid op uw school? Het Samenwerkingsverband biedt een jaaropleiding tot Talentcoach aan, zodat in 2023 minimaal één expert hoogbegaafdheid op elke school aanwezig is.
    >> Lees alles over de jaaropleiding

  4. Bent u de verantwoordelijke voor de overstap van hoogbegaafde leerlingen van het primair naar het voortgezet onderwijs? Samen met Novilo ontwikkelt het Samenwerkingsverband een opleidingsmodule voor deskundigheid hierover. U kunt hiervan gebruik maken vanaf 2020 en ook weer in het schooljaar 2020-2021.
  5. Sommige hoogbegaafde leerlingen uit het primair onderwijs zijn al op jonge leeftijd door de leerstof van het primair onderwijs heen. Wat is de beste manier is om een optimale overgang naar het voortgezet onderwijs te bieden? Samen met het Samenwerkingsverband primair onderwijs Amsterdam-Diemen en het Kohnstamm Instituut voeren we een onafhankelijk onderzoek uit.
  6. Met het oog op leren van elkaar, organiseert het Samenwerkingsverband met de gemeente Amsterdam en bureau Het ABC op 9 april 2020 een conferentie over hoogbegaafde leerlingen voor leraren in het primair en het voortgezet onderwijs. Tijdens de workshops leert u van goede voorbeelden, over kennisdeling en werkt u aan uw netwerk.
  7. Het Samenwerkingsverband gaat met de scholen na wat de mogelijkheden zijn om het extra aanbod voor de hoogbegaafde leerlingen bovenschools aan te bieden. De inventarisatie van het bestaande aanbod vindt plaats in 2020.
  8. Hoe herken je een hoogbegaafde leerling? In de eerste helft van 2020 doet het Samenwerkingsverband onderzoek naar het detecteren, stimuleren en begeleiden van niet zo opvallende hoogbegaafde leerlingen. Het gaat met name om onderpresteerders, risicoleerlingen en vooral ook naar meisjes en leerlingen met een niet-westerse achtergrond. In de tweede helft van 2020 gaan we vanuit het Samenwerkingsverband de bevindingen uit dit onderzoek delen en implementeren.

Projectgroep 'Begaafde leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs'

Samen met een aantal scholen, voert het Samenwerkingsverband een plan voor de ondersteuning van hoogbegaafde leerlingen uit. Hieronder vindt u informatie horend bij de bijeenkomsten van het Samenwerkingsverband en deze scholen.

Hoogbegaafde leerlingen komen op alle schooltypen voor, ook op het vmbo en in het voortgezet speciaal onderwijs. Hoogbegaafde leerlingen vallen nogal eens uit en komen thuis te zitten.

>> Ga naar het artikel ‘Beter onderwijs voor meer- en hoogbegaafde leerlingen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs’

Hoe signaleer je de verschillende typen hoogbegaafde leerlingen in de praktijk?

Hoogbegaafdheid is een complex begrip, dat moeilijk te definiëren is en zich lastig laat begrenzen. Het Samenwerkingsverband gaat voor de omschrijving van hoogbegaafdheid uit van de recente inzichten van Betts en Neihart die toonaangevende instituten als het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek in Nijmegen (CBO) en Nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling (SLO) ook hanteren. Betts en Neihart omschrijven zes profielen die gebaseerd zijn op (leer)behoefte, gedrag en gevoelens.

>> Ga naar de zes profielen van hoogbegaafde kinderen van Betts en Neihart

>> Ga naar het literatuuronderzoek Talentontwikkeling meisjes en jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond in het VO