Kenniskringen: taalachterstanden

Wat kenmerkt de problematiek van leerlingen die een taalachterstand hebben vanwege een taalstoornis? Of omdat zij Nederlands leren als tweede taal? En wat kun je binnen school doen om deze leerlingen optimaal te begeleiden? 

Taalproblemen kunnen diverse oorzaken hebben. In deze kenniskring zoomen we in op twee van deze oorzaken: taalstoornissen en tweede taalverwerving.

Taal is essentieel in het onderwijs

Denk aan de instructie door docenten, lesboeken, online informatie, mentorgesprekken en kletspraat met klasgenoten. Leerlingen met achterstanden in hun ontwikkeling van de Nederlandse taalvaardigheid, ondervinden dan ook vaak problemen in hun schoolcarrière.

Taalontwikkelingsstoornissen (TOS) bij leerlingen

Wat is de huidige stand van zaken in de wetenschap en het werkveld over taalontwikkelingsstoornissen? Wat houdt het begrip TOS precies in? Hoe voelt het voor een jongere om een TOS te hebben? Wanneer spreek je van een TOS en wanneer van een taalachterstand?

Spreker: Audrey Franssen

Daarover vertelt linguïste Audrey Franssen. Zij zijn werkzaam bij het VierTaal College Amsterdam. Zij neemt enkele feiten en fabels over TOS door, kijkt naar de relatie met executieve functies en auditieve vaardigheden en ziet hoeveel kinderen en jongeren het betreft. Ook belicht ze de oorzaak, prognose en bijkomende problematiek in het (voortgezet) onderwijs.

Taalproblemen bij meer- en anderstalige leerlingen

Het verwerven van een tweede taal is een lang proces. Leerlingen die vanuit het nieuwkomersonderwijs instromen in het regulier onderwijs zitten daar nog midden in. Zij hebben extra ondersteuning nodig om de vakinhouden te begrijpen en om hun taalvaardigheid verder te ontwikkelen.

Spreker: Femke Scheltinga

Femke Scheltinga geeft een aantal praktische tips. Ze is werkzaam bij het ITTA, een kennisinstituut op het gebied van taalonderwijs en taalonderzoek. Dit is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Scheltinga gaat in op het proces van tweedetaalverwerving bij leerlingen en de factoren die daarbij een rol spelen.

Panelgesprek

Rob van Bever (LUCA Praktijkschool), Heleen Filius (Mundus College) en Jeffrey Post (DENISE) zijn onderwijsprofessionals met expertise op het gebied van taalontwikkeling bij leerlingen. Zij bespreken hoe zij leerlingen met taalproblemen ondersteunen in hun scholen.

Agenda
9:00 uur Introductie door onderwijsadviseurs Ferre Wijnstra en Maaike Zeguers
9:05 uur Korte presentatie over het innovatieproject Taalcoach op LUCA Praktijkschool door Rob van Bever.
9:10 uur Presentatie Taalontwikkelingsstoornissen (TOS) bij leerlingen door Audrey Franssen en Henk de Vos
9:55 uur Pauze
10:10 uur Presentatie Taalproblemen bij meer- en anderstalige leerlingen door Femke Scheltinga
10:55 uur Pauze
11:00 uur Panelgesprek met Heleen Filius, Jeffrey Post en Rob van Bever