Coronavirus: situaties en adviezen

De maatregelen om de verspreiding van het coronavirus af te remmen zijn versoepeld. De scholen voor voortgezet (speciaal) onderwijs maken op 2 juni een doorstart voor alle leerlingen. In dit bericht vindt u informatie over de gevolgen van de uitbraak van het coronavirus voor het voortgezet onderwijs in Amsterdam.

Laatste update: 28 mei 2020 om 14:28 uur

In de basis geldt dat voor de maatregelen die schoolbesturen nemen zij altijd de landelijke richtlijnen volgen, zoals gecommuniceerd door de overheid, het RIVM en de GGD. Schoolbesturen en schoolleiders in Amsterdam overleggen regelmatig met elkaar in het kader van OSVO en het Samenwerkingsverband én met de gemeente en de GGD.

Ook elders in het land ondersteunen Samenwerkingsverbanden de scholen in deze bijzondere tijd.
>> Ga naar tips en initiatieven rond het coronavirus uit het hele land
>> Ga naar ouders en onderwijs: scholen heropenen deels, wat nu?

Situaties en adviezen

Situatie: de scholen ontvangen weer alle leerlingen

Overweeg: hoe kun je er als school op dit moment voor zorgen dat alle leerlingen weer meer en ook fysieke binding met de school ervaren. Bekijk de diverse protocollen en richtlijnen en ga na hoe je als school het beste voor binding met al je leerlingen kunt zorgen, hoe je het beste een combinatie van fysiek en online onderwijs kunt realiseren en wat je daar voor moet en kunt doen.
>> Lees verder over het voorlopig protocol en het heropenen van de scholen voor voortgezet onderwijs

>> Ga naar praktische voorbeelden, filmpjes, acties van scholen en samenwerkingsverbanden

Situatie: u heeft leerlingen op school die verder dan 8 kilometer van school wonen en niet met de fiets naar school kunnen komen of gebracht kunnen worden

Overweeg: in de bijgaande handreiking staat hoe te handelen in deze situatie. De eerste actie is: inventariseren of er dergelijke leerlingen zijn, hoeveel en waar ze vandaan komen. Daarna is het belangrijk vast te stellen op welk niveau er contact met het Openbaar Vervoer wordt opgenomen: per school of vanuit het bestuur. Leerlingen die met het OV naar school moeten komen, zullen zoveel mogelijk buiten de spits moeten reizen. Probeer hiermee rekening te houden bij het plannen van lessen waarbij zij fysiek aanwezig moeten zijn.
>> Handreiking voor de organisatie van aanvullend openbaar vervoer voor leerlingen in het voortgezet onderwijs

Situatie: de uitslagbepaling en diplomering zijn dit schooljaar anders dan anders

Overweeg: hoe zijn de bezwaren en geschillen over de uitslag en diplomering van een leerling zoveel mogelijk te voorkomen?
>> Download de Handreiking uitvoering diplomering examenjaar 2019-2020

Situatie: de scholen gaan weer open, kunnen er dan ook gymlessen gegeven worden?

Overweeg: de Koninklijke Vereniging Lichamelijke Opvoeding (KVLO) ontwikkelde hiervoor protocollen.
>> Ga naar het protocol bewegingsonderwijs Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO): buiten en binnen
>> Ga naar het protocol bewegingsonderwijs Voortgezet Onderwijs (VO) en Praktijkonderwijs (PrO): alleen buiten
>> Ga naar het protocol heropening Lichamelijke Opvoeding in het Voortgezet Onderwijs (VO) en het Praktijkonderwijs (PrO)
>> Ga naar het protocol heropening Lichamelijke Opvoeding in het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO)

Situatie: u wilt herkansingen van PTA-toetsen of Resultaatsverbeteringstoetsen afnemen

Overweeg: welke toetsvorm past het beste bij wat u bij de leerlingen wilt meten, kan dat ook een toets op afstand zijn, en hoe kunt u dan het beste borgen dat het ook echt om een prestatie van de leerling gaat?
>> Lees meer over toetsen op afstand

Situatie: u wilt in verband met de coronamaatregelen zorgvuldige beslissingen nemen bij het bevorderen van uw leerlingen aan het einde van het schooljaar

Overweeg: wat is in het belang van uw leerlingen/een individuele leerling,  is het wenselijk de bevorderingsnormen aan te passen of voldoen ze nog steeds, wat is de visie van uw school ten aanzien van doubleren, wat kunt u met het team wellicht in het volgende schooljaar compenseren, kunt u leerlingen en ouders voldoende meenemen in de eventuele aanpassingen?
>> Ga naar de handreiking ‘Aanpassing bevorderingsbeleid'

Situatie: uw school moet voor meerdere vakken Resultaatverbeteringstoetsen ontwerpen om leerlingen die nog niet geslaagd zijn de kans te bieden dit alsnog te bereiken

Overweeg: leerlingen die nog niet geslaagd zijn mogen voor twee vakken naar keuze een RV toets maken (Vmbo: 3 TV toetsen), om alsnog te kunnen slagen. Ook leerlingen die hun cijfer willen verbeteren mogen één of twee RV toetsen maken. Een RV toets telt voor 50% mee voor het eindcijfer, en wordt gemiddeld met het eindresultaat van het schoolexamen voor het desbetreffende vak. Een RV toets moet een representatieve afspiegeling zijn van de eindtermen die al in het PTA van de school stonden voor de schoolexamens. Cito heeft een handreiking gemaakt die voor alle vakken adviezen geeft over het samenstellen van dergelijke belangrijke, veelomvattende toetsen, maar ook over de afname en de becijfering ervan. Zie hiervoor de handreiking.
>> Ga naar Cito complete handleiding

Situatie: niet alle lesstof kan online aan de orde komen, u moet als docent keuzes maken

Overweeg: welke lesstof heeft prioriteit op dit moment? Kijk daarbij naar de kerndoelen of de eindtermen. Ga na wat echt nodig is voor het volgende schooljaar. Houd rekening met het pakket aan vakken dat een leerling het volgende schooljaar gaat volgen en baseer daar uw keuzes op.
Omdat het niet haalbaar is om op afstand alle lesstof te behandelen, heeft de minister SLO, expertisecentrum leerplanontwikkeling, gevraagd om scholen die daar behoefte aan hebben te helpen bij het prioriteren van de onderwijsinhoud. Welke onderdelen van het curriculum zijn het meest relevant voor doorstroom, en waar kan dus de nadruk op worden gelegd bij het onderwijs op afstand? De eerste handreikingen voor prioritering zijn al beschikbaar en deze worden op korte termijn verder aangevuld; hier zijn ook voorbeeldopdrachten voor praktijkonderwijs en vso beschikbaar. Op vergelijkbare wijze stellen educatieve uitgevers en andere leermiddelenmakers passende uitwerkingen van lesmethodes voor afstandsonderwijs en suggesties voor prioritering beschikbaar. Via lesopafstand.nl wordt u verwezen naar de websites van SLO en van de uitgevers van verschillende lesmethodes.
>> Lees de brief van OCW aan schoolbesturen

Situatie: leerlingen zijn na het afronden van hun schoolexamens volgens de nieuwe slaag-zak regeling nog niet geslaagd

Overweeg: voor deze situaties heeft de overheid gekozen voor zogenaamde resultaatverbeteringstoetsen die de school zelf moet maken en afnemen.

  • Om leerlingen die op basis van hun SE-resultaten zouden zijn gezakt de kans te geven om alsnog een diploma te behalen, maken scholen voor elk vak een resultaatverbeteringstoets. Er is voor deze naam gekozen om deze toets te onderscheiden van de reguliere herkansingsmogelijkheden zoals opgenomen in het PTA van de school.
  • Het cijfer voor de RV-toets wordt bepaald op één decimaal en telt voor 50% mee, het eerder behaalde SE-resultaat voor dat vak ook voor 50%. Beide cijfers worden gemiddeld en dat is het nieuwe eindcijfer. Dit geldt niet als het gemiddelde resultaat lager is dan het SE-resultaat. In dat geval is het eindcijfer gelijk aan het eerder behaalde SE-resultaat.
  • Ook leerlingen die hun cijfers willen verbeteren mogen gebruik maken van de RV-toets, bijvoorbeeld omdat zij willen doorstromen naar een vervolgopleiding die (mede) op cijfers selecteert.

  • Een RV-toets kan worden gemaakt voor alle vakken waarin een leerling eindexamen doet. Ook voor vakken waarbij in de reguliere situatie alleen een SE wordt afgenomen, zoals maatschappijleer.

  • Leerlingen mogen voor maximaal twee vakken deelnemen aan de RV-toets. Dit is een verruiming ten opzichte van de reguliere situatie, waarbij leerlingen in het tweede tijdvak één CE mogen herkansen. Hier is voor gekozen vanwege de uitzonderlijke situatie en het feit dat sommige leerlingen hadden gerekend op het CE om hun cijfers op te halen. Vmbo bb- en kb-leerlingen mogen normaliter al twee herkansingen doen (het beroepsgerichte profielvak en één avo-vak). Zij mogen daarom voor maximaal drie vakken deelnemen aan RV-toetsen, namelijk het beroepsgerichte profielvak en twee avo-vakken. Bij de afname van een RV-toets voor een beroepsgericht vak kunnen praktische opdrachten ook onderdeel vormen van de toets.

>> Lees de kamerbrief slaag-zak regeling voortgezet onderwijs

Situatie: leerlingen leggen schoolexamens af in eerdere jaren dan het examenjaar

Overweeg: ook deze leerlingen kunnen deelnemen aan de resultaatverbeteringstoetsen.

  • Leerlingen die vervroegd examen afleggen in het voor- of voorvoorlaatste leerjaar hebben in de reguliere situatie één herkansingsmogelijkheid. Meestal wordt deze pas ingezet in het eindexamenjaar omdat dan van alle vakken het eindexamen zijn afgerond en goed kan worden ingeschat welk vak moet worden herkanst. In de tijdelijke slaag-zakregeling heeft deze leerling de volgende twee mogelijkheden: (1) de leerling neemt dit schooljaar deel aan twee RV-toetsen en heeft daarmee in het eindexamenjaar geen herkansingsmogelijkheid meer. (2) de leerling neemt dit schooljaar deel aan één RV-toets en heeft in het eindexamenjaar nog recht op deelname aan de reguliere herkansingsmogelijkheid. Het resultaat van de RV-toets telt voor deze leerlingen op dezelfde manier mee voor het eindcijfer als bij de andere leerlingen.
  • Leerlingen die gespreid examen afleggen hebben in de reguliere situatie ieder jaar van het gespreid examen een herkansingsmogelijkheid voor de vakken waarin in dat schooljaar het eindexamen is afgelegd. In schooljaar 2019-2020 geldt voor leerlingen die in het eerste jaar van het gespreid examen zitten dat zij kunnen deelnemen aan maximaal twee RV-toetsen in de vakken waarin zij dit schooljaar eindexamen hebben afgelegd. Het volgend schooljaar (het tweede jaar van het gespreid examen) kunnen deze leerlingen deelnemen aan de reguliere herkansing van dat jaar. Leerlingen die in het schooljaar 2019-2020 in het tweede jaar van het gespreid examen zitten, kunnen dit jaar deelnemen aan twee RV-toetsen in de vakken waarin zij dit schooljaar het eindexamen hebben afgelegd.

>> Lees de kamerbrief slaag-zak regeling voortgezet onderwijs

Situatie: leerlingen nemen deel aan Staatsexamens

Overweeg: Jaarlijks nemen ongeveer 9000 kandidaten deel aan het staatsexamen voortgezet onderwijs (vo), van wie een groot deel afkomstig is uit het voortgezet speciaal onderwijs (vso). Ook voor kandidaten die deelnemen aan het staatsexamen geldt dat zij dit schooljaar hun diploma of certificaten kunnen behalen. Het centraal examen gaat, net als voor het reguliere vo, niet door en het diploma of het certificaat wordt gebaseerd op de resultaten van de college-examens (bij de staatsexamens is geen sprake van een schoolexamen maar van een college-examen). Het volledige college-examen gaat dit schooljaar door. Zowel de mondelinge, schriftelijke als praktische college-examens.

  • De afname van de college-examens vindt plaats op basis van het reguliere afnamerooster, met uitzondering van de schriftelijke college-examens waarvoor een aangepast rooster is opgesteld. Staatsexamenkandidaten en betrokken scholen kunnen op de website van DUO het rooster vinden van de schriftelijke college-examens. Ook hebben alle kandidaten en betrokken scholen een brief ontvangen van het College voor Toetsen en Examens (CvTE) met daarin het rooster voor de schriftelijke college-examens. Het rooster van de mondelinge en praktische college-examens wordt later toegestuurd.
  • Net als andere jaren worden de college-examens van de vso-kandidaten zo veel mogelijk afgenomen op de vso-scholen, dus in de vertrouwde omgeving van de eigen school. De voorschriften van het RIVM zijn hierbij leidend.
  • De college-examens worden net als andere jaren afgenomen door onafhankelijke docenten uit het vo. Deze examinatoren zijn getraind in het afnemen van mondelinge examens en zijn opgeleid om daarbij ook met bijvoorbeeld kandidaten met autisme en/of communicatieproblemen om te gaan.

>> Lees de kamerbrief slaag-zak regeling voortgezet onderwijs

Situatie: de school wil schoolexamens afnemen in het voorexamenjaar

Overweeg: het is mogelijk voor scholen om in het voorexamenjaar schoolexamens af te nemen. Deze staan vaak ook zo in het PTA van de school gepland voor een bepaald cohort. Hiervoor gelden dezelfde regels als voor schoolexamens in het examenjaar. Dus doe dit zoveel mogelijk niet op school. Als hier aanpassingen in het PTA voor nodig zijn, dan is dit toegestaan. Overweeg in de huidige situatie om bepaalde schoolexamens naar het examenjaar door te schuiven. Daarvoor moet dan ook het PTA aangepast worden.

Situatie: de schoolexamens uit het PTA dekken de eindtermen die in het SE verplicht zijn

De schoolexamenresultaten zijn dit schooljaar de basis voor het behalen van het diploma. Er is ook aangegeven dat met de schoolexamens de verplichte eindtermen afgedekt moeten zijn. Wat betekent dit precies?

Bij sommigen is het misverstand ontstaan dat scholen nu in het schoolexamen ook de eindtermen van het centraal examen (CE) moeten afdekken. Dit is niet het geval.

Scholen maken conform het bestaande programma van toetsing en afsluiting (PTA) de schoolexamens af. In het PTA zijn minimaal de verplichte eindtermen gedekt. Dit zijn de eindtermen die in de examenprogramma’s worden voorgeschreven voor het schoolexamen. Het alsnog toevoegen van extra eindtermen aan het PTA (bijvoorbeeld die uit het CE) is niet dus niet nodig en niet gewenst.

Het kan dat het in de huidige situatie niet altijd mogelijk is om alle schoolexamens af te nemen voor begin juni. In die gevallen kan het PTA aangepast worden, zolang de verplichte eindtermen van het schoolexamen afgedekt zijn. Deze aanpassing gebeurt met instemming van de MR en er wordt melding van gemaakt bij de inspectie.
>> Ga naar de handreiking Aanpassing PTA in verband met afronding schoolexamen

Situatie: het PTA moet aangepast worden om alle schoolexamens voor 1 juni af te kunnen ronden. In de huidige situatie is dat toegestaan.

Overweeg: ga na of bepaalde eindtermen die verplicht in het SE getoetst moeten worden gecombineerd kunnen worden in één toets, één mondeling, één werkstuk etc. om daarmee de toetslast te verlagen en de datum van 1 juni te halen.

Situatie: het centraal examen (CE) en het centrale praktijkexamen voor vmbo (CSPE) komen dit jaar te vervallen

Leerlingen kunnen op basis van de resultaten voor hun schoolexamens een volwaardig diploma behalen. De schoolexamens mogen afgenomen worden tot 1 juni

Overweeg: neem de resterende schoolexamens zoveel mogelijk volgens de laatste richtlijnen af. Dus zoveel mogelijk op afstand, alleen als het niet anders kan op school.

  • Ga na of een schriftelijke toets ook mondeling online afgenomen kan worden.
  • Werk een schriftelijke toets om tot een online toets of maak er een open-boek toets van die op een vastgesteld tijdstip afgenomen kan worden en meteen online ingeleverd kan worden per mail.
  • Ga na voor welke SE-toetsen leerlingen perse naar school zouden moeten komen. Voer die toetsen in kleine groepjes met voldoende afstand uit en spreid die toetsen over de komende tijd tot 1 juni. Dit geldt ook voor praktijkonderdelen van het schoolexamen in het vmbo.

>> Ga naar vragen over het coronavirus en examens in het voortgezet onderwijs
>> Ga naar Servicedocument VO examens

Situatie: er moeten na 1 juni nog inhaal-schoolexamens worden afgenomen en herkansingen

Overweeg: hanteer voorlopig gewoon de inhaal- en herkansingsregeling zoals die in het examenreglement van de school is vastgelegd. De minister heeft aangekondigd dat er mogelijkheden voor inhalen en herkansen komen voor een periode na 6 juni en dat daarover nog nadere mededelingen zullen volgen, evenals over een nieuwe slaag- en zakregeling.

Situatie: leerlingen van de examenklassen en de PTA- toetsen

Overweeg: spreid de leerlingen over verschillende ruimtes in de school zodat zij niet te dicht op elkaar zitten. Zorg bij schriftelijke schoolexamens voor voldoende surveillanten om dit mogelijk te maken. Laat leerlingen hun eigen schrijfgerei en andere toegestane hulpmiddelen gebruiken. Let bij mondelinge of andere praktijktentamens op de anderhalve meter afstand tussen de examinator en de leerling, of tussen de deelnemende leerlingen onderling. Het is niet de bedoeling om op school onderwijs voor examenleerlingen te verzorgen, dat kan alleen op afstand. Er wordt uitsluitend ruimte geboden om een andere inrichting van de laatste toetsen te kiezen en desgewenst op school schoolexamens af te nemen. Slechts voor praktische schoolexamens is er beperkt ruimte om voorbereidingen te treffen op school.

Situatie: er komen leerlingen die fysiek kwetsbaar zijn naar school om PTA-toetsen te maken

Overweeg: laat deze leerlingen niet in contact komen met andere leerlingen en zorg voor een examensituatie met één surveillant/examinator met één leerling in één aparte ruimte. Neem daarbij de normale voorzorgsmaatregelen voor één op één situaties met leerlingen, zorg bijvoorbeeld voor transparante ruimtes etc.

Situatie: onderwijs wordt op afstand verzorgd

Overweeg: scholen hebben al heel veel stappen gezet wat betreft het online verzorgen onderwijs. OCW heeft een handig overzicht gemaakt met allerlei plekken en links waar scholen hulp kunnen vinden bij het online vormgeven van hun onderwijs.

>> Ga naar het overzicht over lesgeven op afstand

Situatie: online werken met leerlingen en met elkaar

Overweeg: de school bereidt zich voor op deze situatie door te inventariseren welke medewerkers in elk geval een laptop tot hun beschikking moeten hebben. De school bevordert dat docenten en medewerkers hun laptop mee naar huis nemen voor het geval er ineens thuisgewerkt moet worden. Besteed als school aandacht aan de netwerkverbindingen bij medewerkers thuis. Laat hen, voor zover dat nog niet het geval is, gebruik maken van de speciaal voor scholen gunstige Office 365-mogelijkheden.
>> Lees verder over een veiliger alternatief op Zoom

Situatie: een leerling is niet bereikbaar of niet aanwezig bij afgesproken online-contactmoment(en)

Overweeg: noteer als school online verzuim in het eigen systeem, zoals u altijd doet met verzuim. De school probeert altijd eerst zelf contact op te nemen met de leerling en/of ouders/verzorgers. De school neemt contact op met leerplicht als er zorgen zijn over online-verzuim en bij onbereikbaarheid van leerlingen. Zij bepalen dan in onderling overleg hoe te handelen.
>> Lees verder in de brief over de inzet van leerplicht tijdens de coronacrisis van de Gemeente Amsterdam

Situatie: leerlingen zijn minder digitaal vaardig

Overweeg: stimuleer de leerlingen die wat minder digitaal vaardig zijn om aan de slag te gaan met de volgende materialen. Ook van materiaal dat niet uit lesmethodes komt kunnen ze veel leren.

Websites

  • Woordjes oefenen
    Met Wozzol kan een leerling woordenlijsten invoeren en zichzelf overhoren.
    >> Ga naar wozzol.nl

  • Met Windows Teams les geven
    Uitleg aan docenten voor online les (of begeleiding) via Teams.
    >> Ga naar de uitleg
  • Stercollecties
    De Stercollecties van VO-content zijn open digitale leerlijnen voor het voortgezet onderwijs, ontwikkeld door ervaren docenten en redacteurs. Het leermateriaal is actueel, multimediaal en leerlinggericht, aan te passen naar inzicht van de docent.
    >> Ga naar Stercollecties
  • Leerzame filmpjes
    SchoolTV - leerzame filmpjes over veel verschillende onderwerpen
    Het Klokhuis – elke dag een nieuwe video
    Het Jeugdjournaal – nieuws voor kinderen
    Willem Wever – antwoord op héél veel vragen
    Dokter Corrie – over seksualiteit, puberteit en verliefdheid
    Cliphanger – animaties die antwoord geven op een vraag

Situatie: leerlingen met leesproblemen en dyslexie

Op de website Dyslexie Centraal staat informatie om leerlingen met leesproblemen en dyslexie op afstand te blijven ondersteunen. Wie vragen heeft kan mailen of bellen via de Dyslexie Centraal Advieslijn.

>> Ga naar dyslexiecentraal.nl

Reacties