Pilotklas Hogelant

Op het Hogelant in Amsterdam-Noord is in oktober 2017 een pilot voor een nieuwe bovenschoolse voorziening van start gegaan. Deze pilotklas Hogelant heeft elementen van de Transferia en (S)TOP, aangevuld met elementen van methodieken van - bijvoorbeeld - School2Care en ATOS jeugdhulp. Als de pilot succesvol is, zal deze nieuwe bovenschoolse voorziening op termijn wellicht in heel Amsterdam te vinden zijn. Projectleider Marit van Luijn van het Samenwerkingsverband is nauw bij de ontwikkeling van deze voorziening betrokken en legt uit waarom de tijd er nu rijp voor is en wat de belangrijkste kenmerken van deze voorziening zijn.

Bovenschools aanbod onder de loep
Nog vóór de invoering van de Wet op het passend onderwijs richtte Amsterdam verschillende bovenschoolse voorzieningen in – de stad was daarin voorloper. ‘Jarenlang heeft dat uitstekend gefunctioneerd, zegt Marit. ‘Dat we nu experimenteren met een nieuwe vorm heeft te maken met een aantal ontwikkelingen. In de eerste plaats loopt het aantal aanmeldingen voor de Transferia en (S)TOP al enkele jaren gestaag terug. Dat is in feite een heel positieve ontwikkeling die samenhangt met de invoering van passend onderwijs. Scholen doen nu meer zelf; ze bieden hun leerlingen meer ondersteuning en hebben bovendien een begeleider passend onderwijs (BPO) en een ouder- en kindadviseur.’ De teruglopende leerlingenaantallen en de invoering van passend onderwijs maakten de tijd rijp om het bovenschoolse aanbod eens onder de loep te nemen. Daarbij is de wens uitgesproken het programma te verrijken met meer diagnostiek, thuisbegeleiding en transferbegeleiding.

Een andere verschuiving in het onderwijsveld is dat de Transferia niet langer gelijkmatig over de stad verdeeld zijn. Marit: ‘Tot voor kort waren er bovenschoolse voorzieningen in alle stadsregio’s vanuit de gedachte dat onderwijs dicht bij huis beschikbaar moet zijn. Dat komt nu onder druk te staan doordat verschillende Transferia zijn verhuisd of gaan verhuizen. Ook het Transferium in Noord is vorig jaar gesloten; daarom vindt de pilot in dat stadsdeel plaats.’

Wat is een bovenschoolse voorziening?
Sommige leerlingen hebben tijdelijk behoefte aan opvang buiten het reguliere onderwijs. Bijvoorbeeld in kleine klassen, of met veel persoonlijke begeleiding. Voor deze leerlingen kan een van de bovenschoolse trajecten uitkomst bieden. In Amsterdam hebben we onder andere de Transferia, die gekoppeld zijn aan Altra, speciaal onderwijs cluster 4, en (S)TOP, dat verbonden is aan een aantal reguliere scholen. Meer informatie over verschillende bovenschoolse trajecten vindt u hier.

Onderwijs gecombineerd met jeugdhulp
De pilotklas Hogelant is voor leerlingen in het reguliere vmbo. Gedurende een traject van ongeveer drie maanden werken de leerlingen aan meer zelfvertrouwen, het wegwerken van leerachterstanden en het verwerven van effectief gedrag op school. Zij volgen daarvoor een programma van onderwijs gecombineerd met jeugdhulp (van Altra) in een groep van maximaal twaalf leerlingen.  Niet alleen de leerling wordt gecoacht, maar ook de ouders en de school van herkomst. De begeleiding is in handen van een klein team deskundige professionals waaronder een ervaren docent, een gespecialiseerd hulpverlener, een schoolpsycholoog en een ATOS-medewerker die coacht in de thuissituatie. Handelings-gerichte diagnostiek maakt onderdeel uit van het hele traject. De leerlingen volgen een deel van de lessen op de eigen school en een deel op het Hogelant en na het traject krijgen leerling en gezin nazorg in de vorm van jeugdhulp om de stap naar de reguliere school goed te begeleiden. De leerling rondt daarna zijn schoolloopbaan af op zijn of haar eigen school. Pilotklas Hogelant staat open voor alle Amsterdamse leerlingen die ervoor in aanmerking komen.

Niet dichtgetimmerd
Hoe ontwikkel je zo’n experimentele voorziening? Marit: ‘We timmeren het project niet dicht. We zijn gestart met een enthousiaste groep mensen, een basisidee en een methodiek die we al werkend verder ontwikkelen door kritisch te kijken: wat werkt, en wat niet? We blijven in overleg met elkaar en zoeken contact met scholen. Tussentijds zijn er verschillende evaluatiemomenten.’ Als de pilotklas succesvol is, zal hij op termijn wellicht in de hele stad de plaats innemen van de Transferia en (S)TOP.

Positieve ervaringen
Dit voorjaar gaan de leerlingen van het eerste uur, die rond oktober aan het traject begonnen, terug naar de eigen school. ‘De ervaringen zijn positief’, zegt Marit. Een paar voorbeelden: bij een van de  leerlingen werd door handelingsgerichte diagnostiek duidelijk dat hij vooral een probleem had met zijn werkgeheugen. De leerkracht op het Hogelant, die is  opgeleid als master Special Educational Needs, paste specifieke interventies toe en gaf deze mee aan de vervolgschool.  Een andere leerling mocht binnen de pilotklas Hogelant vmbo-examen doen met de examenlicentie van de eigen school. Bij een derde leerling slaagde de hulpverlener er met thuishulp in het vertrouwen tussen ouders, leerling en school te herstellen. Deze leerling haalde in drie maanden tijd het leeuwendeel van zijn achterstanden in en volgt nu , met (zelf)vertrouwen, weer lessen op zijn eigen school.

Meer informatie
In de folder Pilotklas Hogelant 2017-2018 vindt u meer informatie over de pilotklas en de wijze van aanmelding. Voor vragen kunt u contact opnemen met Amber Pompe, consulent van het Onderwijsschakelloket van het Samenwerkingsverband, of met Monique Bloemsma van Altra. 

Via deze nieuwsbrief houden we u graag op de hoogte van de ontwikkelingen rond de pilotklas door middel van artikelen en interviews.

 

20 februari 2018