Voortijdig schoolverlaten (VSV): hoe pakken we het aan?

In de afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in het terugdringen van het aantal VSV’ers in Amsterdam. Toch is er nog veel werk te doen. Daarom heeft het Samenwerkingsverband VO dit jaar het projectteam Aanval op Uitval in het leven geroepen. Wat doet dit team om voortijdig schoolverlaten aan te pakken? 

De meeste gevallen van voortijdig schoolverlaten ontstaan bij de overstap van vo naar mbo. Een strak verzuimbeleid en goede begeleiding op het gebied van loopbaanoriëntatie zijn daarom van groot belang, vertelt Dorien van Renselaar van het SWV-projectteam Aanval op Uitval. ‘Dat is niet alleen het werk van  de decaan, maar een inspanning van het hele schoolteam. Vanaf het eerste leerjaar werk je toe naar een succesvolle overstap van leerlingen naar het mbo op weg naar hbo of werk.’ Toch gaat het ondanks alle inspanningen niet altijd goed, en verlaten sommige leerlingen het onderwijs zonder startkwalificatie.

Administratieve VSV
Maar niet alle jongeren die als VSV’er staan geregistreerd zijn ook daadwerkelijk voortijdig schoolverlaters. In sommige gevallen is er sprake van ‘administratieve VSV’, vertelt Van Renselaar. ‘Uit onderzoek van het Samenwerkingsverband blijkt dat ongeveer een kwart van alle VSV-gevallen ontstaat doordat er iets misgaat met de registratie van leerlingen, bijvoorbeeld als ze van school wisselen, verhuizen of emigreren. Daardoor komen jongeren soms bij DUO als voortijdig schoolverlater te boek te staan, terwijl ze in werkelijkheid onderwijs volgen of vrijstelling hebben gekregen. In samenwerking met DUO, Leerplicht en de Gemeente worden in schooljaar 2015-2016 trainingsdagen georganiseerd om leerplichtambtenaren en medewerkers van scholen hier beter over te informeren.

Intergrip
Een grote verandering in het afgelopen jaar was de invoering van Intergrip: een nieuw digitaal systeem waarin  de overstapstatus van leerlingen bij de overgang van vo naar mbo wordt geregistreerd. De invoering duurde langer dan gepland en verliep niet vlekkeloos. Toch valt er veel winst mee te behalen als eenmaal alle technische problemen zijn opgelost, zegt Van Renselaar. ‘Een groot voordeel van Intergrip ten opzichte van het oude systeem is dat we nu met drie partijen tegelijkertijd het overstapproces  van de leerling in de gaten kunnen houden: vmbo, mbo én Leerplicht.’
De leerlingen die de overstap netjes maken hebben minder aandacht nodig, waardoor we ons beter kunnen richten op de jongeren bij wie iets mis dreigt te gaan in de overstap. Van Renselaar: ‘Zij worden er snel uitgepikt. Zo hebben leerplichtambtenaren afgelopen zomer leerlingen bezocht die zich nog niet voor een opleiding hadden ingeschreven. We willen toewerken naar een interventie-situatie waarin er niet wordt gedacht vanuit een bestuurlijke plicht (wie moet nu iets doen) maar vanuit ‘’wie heeft er nu de beste papieren om de leerling binnenboord te houden’’: vo, Leerplicht en/of mbo.’

Doorstartschool
Wat gaat Aanval op Uitval in de toekomst nog meer doen om het aantal VSV’ers verder terug te dringen? Van Renselaar: ‘Naast de campagne om administratieve VSV te voorkomen, gaan we verder aan de slag met het tegengaan van ‘echte’ VSV. We zijn nu bezig met het ontwikkelen van de Doorstartschool: dat is geen echte school, maar een project waarmee we uitvallers beter in beeld kunnen houden. Met het nieuwe loket Intergrip hebben we veel meer informatie. Als een leerling ondanks alle inspanningen uitvalt, verzamelen we alle informatie over deze leerling en kijken we samen met Leerplicht en de Gemeente welke stappen we moeten ondernemen om ervoor te zorgen dat hij of zij weer in het onderwijs terechtkomt.’

Daarnaast organiseerde het projectteam aan het einde van het vorige schooljaar en aan het begin van het lopende schooljaar tafeltjesmiddagen voor medewerkers uit het vo, hun collega’s van het mbo en Leerplicht. Die middagen zijn in de eerste plaats bedoeld om alsnog geschikte onderwijsplaatsen te vinden voor leerlingen die zich nog nergens hebben ingeschreven. ‘En het effect van deze ontmoetingsmiddag is ook dat de betrokkenen elkaar vaker spreken,’ zegt Van Renselaar, ‘wat de samenwerking rondom de overstap van leerlingen ten goede komt. Dat is belangrijk, want het tegengaan van voortijdig schoolverlaten is een gezamenlijke inspanning van vo, mbo, Leerplicht en de gemeente.’  


21 september 2015