Ingrado en VNG trekken handreiking Leerplichtwet niet in
De Hoge Raad deed in april 2026 een uitspraak over de toepassing van artikel 5 onder b van de Leerplichtwet. Naar aanleiding daarvan brachten Ingrado en de Verening van Nederlandse Gemeenten (VNG) in juni een handreiking uit voor een zorgvuldige en eenduidige uitvoering van de wet. De Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs (NVvTO) riep de VNG en Ingrado op deze handreiking in te trekken. In een brief laten zij weten niet in te gaan op deze oproep.
Voorgeschiedenis
April 2026
De Hoge Raad deed een uitspraak over de vrijstelling van leerplicht vanwege geloof of levensovertuiging. Op grond daarvan zijn de regels aangescherpt: vrijstelling is alleen nog in uitzonderlijke situaties mogelijk. Ouders kunnen niet langer een beroep doen op vrijstelling als zij binnen zes kilometer van een openbare basisschool wonen, of binnen twintig kilometer van een openbare middelbare school.
Mei 2026
Kinderen die zijn vrijgesteld op grond van artikel 5 onder b Leerplichtwet worden geacht thuis onderwijs te krijgen, maar daar is geen toezicht op. Om daar verandering in te brengen noemde staatssecretaris Tielen van Onderwijs twee scenario’s: thuisonderwijs wordt een formele sector, zodat er toezicht gehouden kan worden, of de vrijstelling wordt helemaal afgeschaft. Voor beide scenario’s is een wetswijziging nodig.
Juni 2026
Er was geen landelijk beleid. Om gemeenten in deze onzekere periode een handelingskader te bieden, publiceerden Ingrado en VNG in juni de Handreiking omgaan met vrijstellingen 5 onder b na uitspraak Hoge RaadOpent in een nieuwe tab. Het is nadrukkelijk een advies, meldde Ingrado, opgesteld in overleg met het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap en het Openbaar Ministerie.
Oproep van NVvTO
In juli ontvingen Ingrado en de VNG een oproep van de Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs (NVvTO)Opent in een nieuwe tab om de handreiking onmiddellijk in te trekken. Volgens de NVvTO heeft het voorgestelde beleid in de handreiking geen wettelijke grondslag en draagt het bij aan onzekerheid en rechtsongelijkheid. Daarnaast roept de NVvTO op om thuisonderwijs te regelen in de wet.
Reactie Ingrado en VNG
Zolang thuisonderwijs geen wettelijk erkende vorm van onderwijs is, trekken Ingrado en de VNG de handreiking niet in, zo laten zij in een briefOpent in een nieuwe tab aan de NVvTO weten. Zij hopen dat de NVvTO de handreiking kan zien zoals die bedoeld is: als een uitgestoken hand om ouders en hun kinderen te helpen bij het vinden van een passende onderwijsplek.
Amsterdamse situatie
Volgens OCO zijn er in Amsterdam momenteel 108 kinderen met een vrijstelling op grond van artikel 5 onder b. De gemeente verwacht dit schooljaar vrijwel geen vrijstellingen vanwege geloof of levensovertuiging meer te verlenen.
Vragen of opmerkingen?
Vul dit formulier in. Wij nemen zo snel mogelijk contact met je op.
Gaat je een vraag over een specifieke leerling, vermeld dan ook je telefoonnummer en of de leerling ingeschreven staat op een school (en zo ja: welke school).