Leerlijnen voor Trajectbegeleiders 2026 - 2027

Ben jij een startende trajectbegeleider en wil je meer grip krijgen op jouw rol binnen de school? In deze leerlijn verdiep je je in de belangrijkste thema’s rondom de trajectvoorziening en inclusief onderwijs. Je krijgt praktische handvatten, wisselt ervaringen uit met collega’s en leert hoe je leerlingen zo goed mogelijk kunt ondersteunen binnen het regulier onderwijs.

Wat ga je leren?
Je versterkt van jouw kennis, vaardigheden en professionele rol als trajectbegeleider zodat je met vertrouwen kunt bijdragen aan een inclusieve onderwijsomgeving waarin leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Na afloop:

• Heb je een helder beeld van inclusief onderwijs en de rol van de trajectvoorziening daarin.
• Beschik je over praktische handvatten voor het organiseren van ondersteuning binnen jouw school.
• Kun je handelingsgericht werken doelgericht toepassen in de praktijk.
• Heb je meer inzicht in het begeleiden van leerlingen richting een duurzame terugkeer naar de klas.
• Ben je beter toegerust om samen te werken met collega's, ouders en externe partners.
• Heb je geleerd van praktijkcasussen en ervaringen van collega-trajectbegeleiders.
• Beschik je over een netwerk van collega's waarmee je kennis en ervaringen kunt blijven uitwisselen.

Over de trainers
Onderwijsadviseur Natasja Levie en ambassadeur vso-vo Carolien Verbeek van het Samenwerkingsverband Voortgezet Onderwijs Amsterdam-Diemen verzorgen de leerijn. Vanuit hun expertise op het gebied van inclusief onderwijs, leerlingondersteuning en schoolontwikkeling verbinden zij actuele kennis aan de dagelijkse praktijk van scholen. Ze creëren een interactieve leeromgeving waarin ruimte is voor ontmoeting, reflectie en het gezamenlijk onderzoeken van vraagstukken uit de praktijk.

In trajectvoorzieningen ontmoeten we dagelijks leerlingen die te maken hebben met stress, onzekerheid of ingrijpende gebeurtenissen. Deze ervaringen kunnen van invloed zijn op hun gedrag, emoties, relaties en leerontwikkeling. In deze training maak je kennis met de uitgangspunten van Traumasensitief Onderwijs (TSO) en leer je hoe je vanuit veiligheid, verbinding en voorspelbaarheid kunt bijdragen aan een ondersteunend leerklimaat.

Wat ga je leren?
Je krijgt inzicht in de invloed van stress en trauma op leerlingen en je krijgt handvatten aangeboden om traumasensitief te handelen binnen de dagelijkse praktijk van de trajectvoorziening.

Na afloop:

• Begrijp je hoe stress en trauma invloed hebben op gedrag, leren en emotieregulatie.
• Kun je gedrag beter duiden vanuit de vraag: ‘Wat is er gebeurd?’ in plaats van ‘Wat is er mis?’
• Heb je meer inzicht in het belang van veiligheid, relatie en voorspelbaarheid voor jongeren.
• Ken je de basisprincipes van stressregulatie en de window of tolerance.
• Beschik je over praktische handvatten voor traumasensitieve communicatie en het stellen van duidelijke grenzen.
• Kun je de uitgangspunten van Traumasensitief Onderwijs vertalen naar jouw eigen praktijk.
• Reflecteer je bewuster op je eigen handelen en de impact daarvan op leerlingen.

Over de trainers
Cisca van Wattingen en Tetske Dammers zijn adviseurs passend onderwijs bij Expertisecentrum Orion. Vanuit hun expertise op onder andere het gebied van Traumasensitief onderwijs en hun achtergrond in het werken in het regulier en (voortgezet) speciaal onderwijs verbinden zij theorie aan praktijk. 

Soms heb je een leerling van wie je vermoedt dat er meer inzit dan zichtbaar is. Of een leerling die de les verstoort, juist niet opvalt of die jou als begeleider flink uitdaagt en je achterlaat met de vraag: wat moet ik hier nu mee? Achter dat gedrag kan een verborgen kracht schuilen: begaafdheid.
Als ondersteuningscoördinator, hb-functionaris of trajectbegeleider speel jij een sleutelrol: jij hebt het overzicht, legt verbindingen en helpt de school om deze leerlingen de juiste plek te geven.

Wat ga je leren?
Je leert wat begaafdheid werkelijk betekent, hoe je het herkent en hoe je als school passende begeleiding kunt bieden. We starten vanuit een gezamenlijke visie en bouwen van daaruit toe naar concrete handvatten voor de praktijk.

Na afloop:

• Beschik je over actuele theoretische kennis over begaafdheid, van klassieke modellen tot recente inzichten.
• Herken je begaafde leerlingen beter, ook degenen die hun potentieel (nog) niet laten zien.
• Weet je hoe je deze leerlingen passend kunt begeleiden: in de klas, in gesprek en in samenwerking met ouders.
• Ga je aan de slag met maatwerk: compacten, verrijken en versnellen in de praktijk van jouw school.
• Heb je zicht op de samenhang tussen begaafdheid en thema's als executieve functies, trauma en oplossingsgerichte gespreksvoering.

Goed om te weten
Het programma is flexibel, deze leerlijn is geen standaard cursus begaafdheid. Afhankelijk van de kennis en doelen van de deelnemers maken de trainers aanpassingen en keuzes. In de laatste bijeenkomsten werken we met een carrousel, waarbij je kiest voor een basis- of verdiepingsspoor. Theorie, activerende werkvormen en casusbesprekingen wisselen elkaar af. Na afloop ontvang je een Certificaat van Deelname.

Over de trainers
Esther de Boer en Meike van Wegen zijn beiden gespecialiseerd in hoogbegaafdheid en de begeleiding van kinderen en jongeren met specifieke onderwijs- en ondersteuningsbehoeften.

Leerlingen krijgen dagelijks te maken met uitdagingen die invloed hebben op hun motivatie, welzijn en schoolprestaties. In deze training verdiepen we ons in psychologische inzichten die onderwijsprofessionals helpen om leerlingen beter te begrijpen en effectiever te begeleiden. Thema’s als motivatie, mindset, omgaan met tegenslagen, emoties, stress en prestatiedruk staan centraal. De theorie wordt steeds vertaald naar praktische toepassingen voor de onderwijspraktijk.

Wat ga je leren?
Versterk je in het begeleiden van leerlingen op het gebied van motivatie, veerkracht en welzijn. Zo kan je beter inspelen op de uitdagingen die leerlingen tegenkomen tijdens hun schoolloopbaan.

Na afloop:

• Heb je inzicht in motivatieprocessen en de invloed van mindset op leren en ontwikkelen.
• Kun je motivatieproblemen beter herkennen en leerlingen ondersteunen bij het opdoen van succeservaringen.
• Beschik je over handvatten om leerlingen te begeleiden bij tegenslagen en lastige emoties.
• Heb je meer inzicht in de rol van gedachten, copingstijlen en de cirkel van invloed.
• Begrijp je hoe stress werkt, welke factoren stress veroorzaken en hoe stress zich uit in lichaam en gedrag.
• Kun je signalen van stress en prestatiedruk beter herkennen bij leerlingen.
• Heb je praktische strategieën om het welzijn en de veerkracht van leerlingen te versterken.
• Reflecteer je ook op je eigen stressbronnen en welzijn als professional.

Over de trainers
De trainingen worden verzorgd door trainers van Psychologie in het Onderwijs. Met deze organisatie werkt ze aan de missie: een gezonde generatie in een wereld vol uitdagingen en met het doel om mentaal welzijn en bewustzijn van leerlingen en docenten te bevorderen. 

De groep leerlingen in een trajectvoorziening is steeds verschillend van samenstelling. De leerling in de trajectvoorziening komt uit een klas met een eigen groepsdynamiek. Wat betekent dat voor de groepsdynamiek in de klas en in de trajectvoorziening?

Wat ga je leren?
Je maakt kennis met groepsdynamisch werken. We gaan praktisch aan de slag het kijkschema Groepsdynamisch werken. Daarin komt aan bod welk gedrag leerlingen laten zien, welk gevoel dat bij jou als begeleider oproept, of er subgroepen zijn, welke leerlingen invloed hebben in de groep en op welke manier. Ook komen normen aan bod en gaan we in op de betekenis van gedrag. Hebben we alles goed in beeld? Dan bepalen we aan de hand van het ‘klaverblad’ wat we kunnen doen.

Wat levert het op?

• Aan het einde van de leerlijn ben je op de hoogte van praktische kennis rondom groepsdynamiek.
• Je bent beter in staat om antwoord te geven op de vraag: wat maakt dat deze persoon zich binnen de context van de groep zo gedraagt, wie speelt daar welke rol in, waarom en welke impact heeft dat? En wat kunnen we doen?
• Je gaat praktisch aan de slag om de opgedane kennis toe te passen in je aan de hand van je eigen leervraag

Goed om te weten

• Ter voorbereiding vragen we je soms om een artikel te lezen of casus voor te bereiden.
• Trainer Ivo Dokman bezoekt één van de deelnemende scholen en observeert een leerling die deelneemt aan de trajectvoorziening in de reguliere klas. Samen met de deelnemers van de leerlijn analyseren we de observaties.

Over de trainers
De training wordt gegeven door kinder- en Jeugdpsycholoog NIP en schoolpsycholoog Hanneke Visser-van Balen en leraar lichamelijke opvoeding en oud lerarenopleider Hogeschool Windesheim Ivo Dokman. Ivo is ook trainer en begeleider rondom groeps- en teamdynamisch werken en bestuurs- en organisatiekundige.