Een ongebruikelijke aanpak op het Sweelinck College

Eva is 15 jaar en heeft het nodige meegemaakt in haar leven. Vorig jaar is ze daardoor een tijdje uitgevallen. Omdat terugkeer naar een volledig schoolrooster op dat moment niet haalbaar was, zocht Esther naar een alternatieve manier om Eva weer in een schoolritme te krijgen. “We wilden graag aansluiten bij haar sterke kanten en dat wat haar motiveert,” vertelt Esther. “Voor Eva was dat haar werk op de markt.”

Artikel 3a van de Leerplichtwet

Het Sweelinck College deed daarom een beroep op artikel 3a van de Leerplichtwet. 
Hierin staat dat de school vervangende leerplicht kan aanvragen voor leerlingen die geen volledig dagonderwijs kunnen volgen. Hierdoor is het mogelijk om een maatwerkoplossing te bieden die onderwijs en lichte arbeid combineert. Eva gaat 
nu twee dagdelen naar school, en werkt twee dagdelen op de markt. Esther: “De leerplichtambtenaar reageerde eerst terughoudend, die had hier nooit eerder mee te maken gehad. Uiteindelijk zijn alle partijen akkoord gegaan, omdat de onderbouwing klopte en de aanpak aansloot bij wat Eva nodig had."

Het proces vergde de nodige afstemming: intern met mentor, teamleider en directie, en extern met leerplicht en jeugdbescherming. Die samenwerking was essentieel om het traject te kunnen starten.

Maatwerk in de trajectvoorziening

Tijdens de schooldagdelen werkt Eva in de trajectvoorziening met een werkboek dat de remedial teacher speciaal voor haar ontwikkelde. Eva: “Ik mag zelf aangeven wat ik wil leren. Op dit moment heb ik Nederlands en sinds kort ook rekenen, omdat ik dat goed kan gebruiken in mijn werk.” De docent Nederlands komt wekelijks naar de trajectvoorziening voor individuele begeleiding.

Esther licht toe: "Eva is heel autonoom en weet goed welke richting ze op wil. Vanuit school sluiten we daar zoveel mogelijk op aan, binnen de wettelijke kaders. Die kaders bieden meer ruimte dan veel scholen beseffen." De trajectbegeleider fungeert als spil: als aanspreekpunt voor Eva, als schakel met de vakdocenten, en als iemand die de voortgang bewaakt.

Relatie en afstemming als randvoorwaarden

Een maatwerktraject vraagt om intensief contact. Elke zes weken is er een voortgangsgesprek met Eva, haar moeder, Jeugdbescherming en Esther. Verder brengt Esther regelmatig een werkbezoek aan de markt. Daar bespreekt ze de voortgang en ontwikkeling van Eva met de vrouw die haar op de markt begeleidt. Ook de leerplichtambtenaar wordt op gezette tijden geïnformeerd.

Esther en Eva hebben nauw contact. Eva: "Esther is een vertrouwenspersoon voor me. Als er iets is, kan ik altijd bij haar terecht. Ik ben superblij dat ze dit zo heeft gedaan en vertrouwen in me heeft." Esther benadrukt: “Ja, uiteindelijk gaat het om vertrouwen, beide kanten op. Alleen zo kun je dit echt samen doen."

Voorbereiding op de volgende stap

Na de zomer stroomt Eva door naar MBO op Maat. Omdat ze zonder vmbo-diploma vertrekt, start ze op niveau 1 of entree. De overgang wordt zorgvuldig begeleid: er staat een gesprek met de decaan gepland en een meeloopdag voor de aanmelding. Eva is helder over wat ze wil: "Hetzelfde ritme als nu: een of twee dagen school, en de rest van de week werken. Misschien ga ik richting handel."
Esther is positief over de vooruitzichten: "Ik heb vergelijkbare trajecten succesvol zien verlopen, met doorstroom naar niveau 2 of 3. Dat zie ik ook wel bij Eva gebeuren, het is ongelofelijk knap hoe ze dit allemaal zo goed oppakt.”

Lessen voor de praktijk

Voor ondersteuningscoördinatoren die met vergelijkbare situaties te maken hebben, heeft Esther een aantal tips:

• Zet de leerling voorop en sluit aan bij diens sterke kanten.
• Denk buiten de gebaande paden en betrek de leerling bij het zoeken naar een passend traject.
• Blijf met elkaar in gesprek.
• Benut de trajectvoorziening, die is bij uitstek geschikt voor aangepaste programma's.
• En realiseer je: er is juridisch en organisatorisch meer mogelijk dan je misschien denkt.

Esther: “We willen voorkomen dat leerlingen uitvallen en thuis komen te zitten. Dat vraagt soms om flexibiliteit en creatieve oplossingen. Natuurlijk moeten we ons daarbij houden aan de wet, maar we moeten ook durven.”