Schoolaanwezigheid: het bouwen aan een leergemeenschap op het Ir. Lely Lyceum

Annemiek is arts Maatschappij+Gezondheid(M+G)Opent in een nieuwe tab. Dat is een geneeskundig specialist die zich sterk maakt voor de publieke gezondheid. Annemiek heeft een vaste plek in de school waar ze leerlingen ontvangt. Ze ziet school als meer dan een leeromgeving: ze ziet het als een gemeenschap. “We kunnen zoveel winnen door samen met ouders en collega’s een gezonde gemeenschap te vormen waarin iedereen zich verantwoordelijk voelt voor de aanwezigheid van leerlingen.”

Onderzoek naar verzuim: waarom melden gezonde leerlingen zich ziek?

Samen met arts M+G in opleiding Malon van den Hof deed Annemiek onderzoek naar schoolverzuim. In opdracht van de school bekeek Malon verzuimdata, onder andere uit Magister en voerde ze interviews met betrokkenen: leerlingen, mentoren, receptioniste, de verzuimcoördinator en een leerplichtambtenaar.

Opvallende uitkomsten

• Ziek gemeld, maar niet ziek: veel schoolafwezigheid wordt als ziekteverzuim en dus geoorloofd verzuim geregistreerd. Veel meer dan je zou verwachten bij een gezonde populatie.
• Complex proces: er zijn veel partijen betrokken bij de ziekmelding, waardoor controle op terugkomst lastig is en contact met ouders of leerling makkelijk verloren gaat. Annemiek: “Als er één schakel minder goed werkt, verlies je gemakkelijk het zicht.”
• Verzuimpatronen: pieken in verzuim vallen vlak voor vakanties en examens, met name in de bovenbouw. Soms zijn er klassen met opvallende pieken: een teken dat er iets speelt in de groep.

Het verzuimteam: de schoolaanwezigheidsaanpak op het Ir. Lely

Om grip te krijgen op verzuim, is op het Ir. Lely Lyceum een vaste structuur opgezet waar het hele team meedoet.
Mentoren spelen een belangrijke rol omdat zij als eerste weten dat dat een leerling niet aanwezig is. Zij onderhouden het eerste contact met leerling en ouders. Daarnaast is er een zorgstructuur. Zo vindt bijvoorbeeld elke twee weken een verzuimoverleg plaats met de ondersteuningscoördinator, de verzuimcoördinator, de veiligheidscoördinator, de leerplichtambtenaar en de jeugdarts. Uit deze overleggen volgen gerichte consulten van de jeugdarts met een leerling.

Annemiek levert een sociaal-medische blik en geeft ook preventieve workshops, bijvoorbeeld over slaapproblemen: een bron van schooluitval en een veelvoorkomende klacht onder leerlingen.
Ze pleit voor een structurele inbedding van medische expertise in schoolteams. “Een arts hoort thuis in het verzuimteam.”. Daarnaast ziet ze veel waarde in de MAZL-methodiekOpent in een nieuwe tab, waarbij artsen en verpleegkundigen vroegtijdig worden ingezet bij verzuim. De inzet en training van mentoren is volgens haar cruciaal voor een duurzame aanpak.

Veranderende schoolcultuur

Door een versterkte zorgstructuur, meer zicht op kwetsbare klassen en betrokken teamleiders is de aanpak merkbaar verbeterd. Mentoren zijn nog nadrukkelijker betrokken bij het signaleren van verzuim en het onderhouden van contact met leerlingen en ouders.

Annemiek merkt ook op: “Als je het goed aanpakt, krijg je eerst juist méér werk, maar het levert uiteindelijk zoveel meer op.” Om die groeiende behoefte aan ondersteuning op te vangen, denkt ze aan het betrekken van studenten die medicijnen studeren.

Meer weten?

Wil je meer weten over de aanpak op Ir. Lely Lyceum? Neem dan contact op met AnnemiekOpent in een nieuwe tab.